book, Uncategorized, Vrije Academie

Dennett’s ‘Consciousness Explained’: kortaf over de mogelijkheid van kunstmatige intelligentie

Is het mogelijk om een machine te maken die bewustzijn heeft?

In films als Herof Ex Machina lijkt dit gelukt te zijn. Mensen hebben met eigen handen een bewustzijn weten te scheppen uit printplaten, elektronica, coderingen, rubber, en draadjes. Een kunstmatig bewustzijn. Is dat überhaupt voorstelbaar, dat deze materie die we met onze handen kunnen bewerken zou leiden tot een wezen dat ervaringen heeft en kan genieten van de geur van een kop sterrenmunt thee?

 

Dennett

In de tekst Consciousness Explained (‘Bewustzijn verklaard’) presenteert Daniel Dennett een theorie van hoe bewustzijn werkt. Het bewustzijn behoeft een ‘verklaring’.

Eén van de grote criteria die Dennett hanteert, is dat zijn verklaring alles puur op basis van materie moet kunnen verklaren. Dat wil zeggen, in de theorie mag geen sprake zijn van geesten, zielen, wonderen, mind-stuff, immateriële dingen, etc. Het moet lukken op basis van het tastbare spul dat in de exactewetenschappen gehanteerd wordt. Dennett is een uitgesproken materialist:

Er is geen wonder stof toegestaan. Ik zal proberen iedere lastige puzzel over het menselijke bewustzijn te verklaren binnen het raamwerk van de hedendaagse fysische wetenschappen; op geen punt zal ik een beroep doen op onbegrijpelijke of onbekende krachten, substanties, of organische vermogens. Dat wil zeggen, ik wens te zien wat er gedaan kan worden binnen de conservatieve grenzen van standaard wetenschap; iets als een oproep tot revolutie in het materialisme zie ik slechts als een laatste toevluchtsoord” (pg. 40)

Vooral zou het volgens Dennett de moeite lonen naar het brein te kijken, en deze te relateren aan het bewustzijn. Immers, het brein is een keurig materieel object, en hangt des al niet te min nauw samen met het bewustzijn. (Dennett staat in zekere zin aan de vooravond van het opheffen van dit onderscheid).

De filosofische literatuur laat zien dat het een open vraag is of Dennett in zijn opzet geslaagd is.

 

Bot argument

Dit materialisme leidt Dennett tot de conclusie dat kunstmatige intelligentie onvermijdelijk mogelijk moet zijn.

Mogelijk dat de vraag lastig lijkt (hoe kan een printplaat een emotie zijn?). Mogelijke twijfels gaan echter terug op de intuïtie dat een stellage van moertjes en boutjes, printplaten en draadjes, codes en berekeningen, onmogelijk bewustzijn kan hebben. We vinden de relatie tussen materie en bewustzijn mysterieus.

Tegenover deze twijfel staat echter een argument dat volgens Dennett vele van zijn lezers als vanzelfsprekend zullen ervaren:

  1. Een kunstmatig intelligente machine, is iets dat alleen bestaat uit materie en toch bewustzijn heeft
  2. Alles bestaat alleen uit materie
  3. Wij bestaan, dus we bestaan alleen uit materie
  4. Wij zijn bewust
  5. Dus wij bestaan alleen uit materie terwijl we toch bewustzijn hebben

C: Wij zijn zelf kunstmatig intelligente machines

In Dennett’s woorden: “It strike some people as being obvious: ‘Of course we’re machines! We’re just very, very complicated, evolved machines made of organic molecules instead of metal and silicon, and we are conscious, so there can be conscious machines – us’.” (Pg. 431-2)

Overtuigd?

 


 

Bibliografie:

Daniel Dennet, 1993, Consciousness Explained, Penguin Books

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s